Er valt een brief van de AFM op de mat. Geen boete, geen onderzoek, maar een brief die u informeert over een norm of een verwachting. Op dat moment wilt u kunnen laten zien dat u het al op orde heeft, niet pas beginnen. In dit artikel leest u wat zo'n brief betekent, hoe het AFM-toezicht werkt, en hoe u voorbereid bent vóórdat hij binnenkomt.
Wat is een norminformerende brief?
De AFM houdt gedragstoezicht op financieel dienstverleners: hoe u met uw klanten en de markt omgaat. Een deel van dat toezicht is niet reactief maar informerend. De AFM brengt normen en verwachtingen actief onder de aandacht van de sector, via sectorbrieven, leidraden en de uitkomsten van thematische onderzoeken.
Zo'n brief is dus geen sanctie. Het is een signaal: dit verwachten wij, en hier letten we op. Maar het is óók een markering in de tijd. Wie de norm daarna niet op orde heeft, kan bij een volgende uitvraag of onderzoek niet zeggen dat hij van niets wist.
Hoe het AFM-toezicht werkt
Het toezicht is risicogestuurd. Niet ieder kantoor krijgt jaarlijks bezoek, maar het toezicht heeft meer vormen dan alleen een controle ter plaatse:
| Vorm | Wat het is |
|---|---|
| Norminformerende brieven | De AFM brengt normen en verwachtingen onder de aandacht |
| Uitvragen en vragenlijsten | Periodiek, gericht op een thema of risico |
| Thematische onderzoeken | Sectorbreed onderzoek naar een specifiek onderwerp |
| Individueel toezicht | Bij signalen, klachten of verhoogd risico |
De rode draad: de AFM kan op elk moment vragen wat u kunt laten zien. Niet wat u van plan was, maar wat aantoonbaar op orde is.
Wat de AFM kan opvragen
Bij een uitvraag of onderzoek gaat het vrijwel altijd om dossiers die u sowieso op orde hoort te hebben:
- Adviesdossiers: klantbeeld, advies, motivatie en passendheid (zorgplicht, art. 4:23 Wft)
- Klachten: uw interne klachtenregeling en Kifid-aansluiting (art. 4:17 Wft)
- Wwft-dossiers: cliëntenonderzoek, monitoring en meldingen, als u ook leven bemiddelt
- Bedrijfsvoering: beleid, governance en interne controle (art. 4:14 en 4:15 Wft)
- Vergunning: actueel en gemeld bij wijzigingen in adviesgebieden of bestuur
Compliance voelt zelden urgent. Tot de dag dat een brief, een klacht of een uitvraag binnenkomt. Op dat moment telt niet wat u van plan was, maar wat u binnen een paar dagen kunt tonen.
De prijs van onvoorbereid zijn
De AFM beschikt over een breed instrumentarium, van een waarschuwing of aanwijzing tot een last onder dwangsom en een bestuurlijke boete (tot € 5 miljoen of 10% van de omzet, vastgelegd in het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector). Bij ernstige of stelselmatige overtredingen kan de AFM een openbare waarschuwing geven of de vergunning intrekken.
Belangrijker dan het maximum is het patroon: een kantoor dat een norminformerende brief negeert en daarna in gebreke blijft, staat er bij een vervolgonderzoek slechter voor dan een kantoor dat liet zien dat het de norm direct oppakte.
Voorbereid zijn = een doorlopend dossier
De kern is dat uw dossier altijd toonbaar is, niet dat u één keer per jaar in paniek alles bij elkaar zoekt. Dat lukt alleen als compliance een doorlopende toestand is in plaats van een project.
Wij richten uw dossier zo in dat iedere normbrief, klacht en wetswijziging het bijwerkt in plaats van het te versnipperen. Komt er een brief van de AFM, dan opent u uw dossier en laat u zien dat het op orde is, in plaats van dat de brief het startsein wordt voor weken werk.
Samenvatting
- Een norminformerende brief is geen boete, maar een signaal: dit verwacht de AFM
- Het AFM-toezicht is risicogestuurd en kent meerdere vormen: brieven, uitvragen, thematische en individuele onderzoeken
- De AFM kan op elk moment vragen wat u kunt laten zien: advies-, klachten-, Wwft- en bedrijfsvoeringsdossiers
- Boetes lopen op tot € 5 miljoen of 10% van de omzet, maar het patroon weegt zwaarder dan het maximum
- Voorbereid zijn betekent een doorlopend dossier dat altijd toonbaar is
Bron: AFM: Financieel dienstverleners
Bron: Wet op het financieel toezicht (Wft), wetten.overheid.nl
Wilt u weten of uw dossier een AFM-uitvraag doorstaat? Plan een vrijblijvend gesprek voor een eerlijk beeld van uw situatie.
